'Mae Segurdod Corfforol yn achos rhai o glefydau marwol mwyaf y DU - clefyd y galon, strôc, diabetes a chanser y coluddyn – yn ogystal ag amrywiaeth o broblemau iechyd eraill, o iselder i osteoporosis (Asiantaeth Datblygu Iechyd, 2001)
Un o’r problemau iechyd pwysicaf sy’n gysylltiedig â segurdod corfforol yw gordewdra. Mae tua un ym mhob pum oedolyn yn ordew - cyfran sydd wedi treblu dros yr 20 mlynedd ddiwethaf. (Arolwg Iechyd Lloegr, 1997)

Mae’r rhan fwyaf o bobl yn cytuno bod gweithgaredd corfforol rheolaidd yn dda ichi, ond nid yw’r mwyafrif ohonom yn gwneud digon o ymarfer i wella ein hiechyd, ac mae rhai ohonom nad ydym yn gwneud dim o gwbl!

Beth y mae’n ei olygu i fod yn fwy llawn mynd?

Gall bod yn llawn mynd yn gorfforol olygu mynd i nofio, gwneud dosbarth ymarfer neu chwarae camp, ond mae hefyd yn cynnwys pethau pob dydd megis cerdded, garddio a dringo grisiau. Mae manteision bod yn fwy llawn mynd i’w cael o bob math o weithgaredd corfforol ac nid o ymarfer `ffurfiol` yn unig.

Beth yw manteision dull llawn mynd o fyw?

Beth yw manteision dull llawn mynd o fyw:

• Leihau’r perygl o glefyd y galon (CHD)
• Atal neu reoli pwysedd gwaed
• Atal neu reoli diabetes
• Lleihau’r perygl o ganser y coluddyn mawr
• Lleihau’r perygl o osteoporosis
• Gostwng braster y corff
• Gwella ystwythder y cymalau
• Gwella cryfder y cyhyrau
• Lleihau symptomau pryder ac iselder
• Gwella hunanhyder
• Lleihau straen

Faint o weithgaredd ddylwn i fod yn ei wneud?

Yr argymhelliad i oedolion ar hyn o bryd yw 30 munud o weithgaredd corfforol gweddol ddwys ar o leiaf bum diwrnod yr wythnos. (Adran Iechyd) Gweithgaredd gweddol ddwys yw unrhyw weithgaredd sy’n codi cyflymder y galon ac yn eich gwneud chi’n ychydig yn fyr eich gwynt. Gall fod yn weithgareddau megis cerdded sionc, beicio, nofio, ayb.

Beth y mae gweithgaredd gweddol ddwys yn ei olygu?

Mae’n golygu gweithio’n ddigon caled i fod yn anadlu’n drymach nag arfer a mynd ychydig yn gynhesach, ond nid mor galed fel eich bod yn methu siarad ac ymarfer ar yr un pryd.

Beth os na allaf i wneud 30 munud o weithgaredd i gyd ar unwaith?

Mae hynny’n iawn, gwnewch beth ellwch chi a’i godi at 30 munud.
Rhowch gynnig ar ddechrau gyda 5 munud o leiaf 3 gwaith y dydd ac yna gynyddu’r amser a’r amlder yn raddol hyd nes bydd 30 munud yn teimlo’n haws. Unwaith y mae 30 munud yn hawdd, rhowch gynnig ar weithio ychydig yn galetach.

Pa fathau o weithgaredd ddylwn i fod yn eu gwneud?

Mae llawer o wahanol fathau o weithgaredd corfforol i gymryd rhan ynddynt, ond mae hi’n bwysig cofio dewis rhywbeth yr ydych yn ei fwynhau! Rydych yn fwy tebygol o ddal at weithgaredd os ydych yn ei fwynhau!

• Cerdded Sionc

• Beicio

• Nofio

• Dawnsio

• Dosbarthiadau ymarfer, e.e. ioga, aerobeg

• Gwaith tŷ

• Garddio

All bod yn llawn mynd helpu’n erbyn clefyd y galon?

Gall. Segurdod yw un o brif achosion clefyd coronaidd y galon a strôcs yn y DU. Mae pobl sy’n ddisymud mewn dwywaith y perygl o ddatblygu clefyd y galon na phobl llawn mynd. Mae gweithgaredd rheolaidd yn arafu culhad yr arterïau i’r galon a’r ymennydd sy’n digwydd wrth fynd yn hŷn. Po fwyaf o ymarfer y gwnewch chi, mwyaf cryf ac effeithlon y daw’r galon, fel ei bod yn gallu pwmpio mwy o waed gyda phob curiad. (Sefydliad Prydeinig y Galon, 2003)

All bod yn llawn mynd helpu’n erbyn gordewdra?

Gall. Mae gweithgaredd corfforol rheolaidd yn hollbwysig i atal gordewdra ac wrth helpu pobl i golli pwysau. Mae gweithgaredd yn annog y corff i ddefnyddio’r gormodedd braster sydd wedi’i storio. Ond cofiwch fod colli pwysau yn golygu bwyta’n iach ar y naill law a chodi faint o ymarfer a wnewch chi ar y llall. (Sefydliad Prydeinig y Galon, 2003)

Rhai cysylltau ymarfer ac iechyd defnyddiol: